लोहारा, ता. पाचोरा, जि. जळगाव | प्रतिनिधी : ईश्वर खरे

दोन दिवसांपासून सुरू असलेल्या संततधार पावसामुळे लोहारा येथील सर्वसामान्य शेतकरी सुकलाल दौलत धनगर यांच्या कुटुंबावर मोठे संकट कोसळले आहे. मुसळधार पावसाच्या तडाख्याने त्यांच्या घराच्या छताचा काही भाग कोसळल्याने घरात सर्वत्र पाणी साचले असून संसारोपयोगी साहित्याचे मोठे नुकसान झाले आहे. डोक्यावर छप्पर असूनही पावसापासून संरक्षण मिळत नसल्याने धनगर कुटुंब अक्षरशः उघड्यावर आले आहे.

लोहारा येथील क्षत्रिय काच माळी मंगल कार्यालयासमोर धनगर यांचे घर आहे. घराच्या पुढील बाजूस पत्र्याचे बांधकाम असून मागील बाजूस धाब्याचे बांधकाम आहे. काल रात्रीपासून सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे घराच्या छताची पडझड झाली. छत गळू लागल्याने मोठ्या प्रमाणात पावसाचे पाणी घरात शिरले आणि घरातील धान्य, कपडे, फर्निचर तसेच इतर संसारोपयोगी वस्तूंचे नुकसान झाले.

नुकतीच पेरणी; आता संसार वाचवण्याची वेळ

सुकलाल धनगर हे अत्यंत सामान्य परिस्थितीत शेती करून कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करतात. नुकतीच त्यांनी मोठ्या आर्थिक खर्चाने पेरणी पूर्ण केली आहे. बियाणे, खते, मशागत आणि मजुरीसाठी कर्ज काढून शेतीची कामे केली. मात्र निसर्गाच्या अवकृपेने आता त्यांच्या घराचेच छत कोसळल्याने दुहेरी संकट ओढवले आहे.

एकीकडे शेतीचा वाढता खर्च आणि कर्जाचा डोंगर, तर दुसरीकडे घराच्या दुरुस्तीसाठी लागणारा खर्च अशा दुहेरी संकटामुळे धनगर कुटुंब गंभीर आर्थिक अडचणीत सापडले आहे. “शेत वाचवायचे की घर उभे करायचे?” असा प्रश्न त्यांच्यासमोर उभा राहिला आहे.

प्रशासनाने तातडीने पंचनामा करावा

घराची पडझड होऊन कुटुंब संकटात असताना संबंधित तलाठी, ग्रामविकास अधिकारी व महसूल प्रशासनाने तातडीने घटनास्थळी भेट देऊन पंचनामा करणे आवश्यक आहे. शासकीय प्रक्रिया, कागदपत्रे आणि अहवालांना वेळ लागू शकतो; मात्र सध्या या कुटुंबासमोर तातडीच्या निवाऱ्याचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

केवळ पाहणी करून न थांबता शासनाच्या नियमांनुसार नुकसानभरपाई, आर्थिक मदत आणि आवश्यक निवाऱ्याची व्यवस्था त्वरित उपलब्ध करून द्यावी, अशी ग्रामस्थांची मागणी आहे.

शेतकरी हिताच्या घोषणांची आता प्रत्यक्ष अंमलबजावणी होणार का?

शेतकरी हा देशाचा कणा असल्याचे अनेकदा सांगितले जाते. मात्र प्रत्यक्षात एखाद्या शेतकऱ्याच्या डोक्यावरचे छप्पर कोसळून त्याचा संसार उघड्यावर येतो, तेव्हा प्रशासन किती तत्परतेने मदतीला धावून येते, याची खरी कसोटी असते.

सुकलाल धनगर यांच्या घराची तातडीने पाहणी करून पंचनामा करण्यात यावा, नुकसानीचे मूल्यांकन करून कोणताही विलंब न करता शासकीय आर्थिक मदत मंजूर करावी, अशी मागणी गावकऱ्यांनी केली आहे. अन्यथा, शेतकरी हिताच्या घोषणा आणि प्रत्यक्षातील परिस्थिती यांतील दरी पुन्हा एकदा अधोरेखित होईल.

सध्या धनगर कुटुंब उघड्यावर आले असून, त्यांच्या डोक्यावर पुन्हा सुरक्षित छप्पर उभारण्यासाठी प्रशासनाने तातडीने संवेदनशीलता दाखवत मदतीचा हात पुढे करावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.